4 Bestuur, medezeggenschap en toezicht

Hogeschool Viaa gaat uit van Stichting Hogeschool Viaa, statutair gevestigd te Zwolle. Tot de stichting behoren Hogeschool Viaa (BRIN-nummer 22HH) en Hoger Onderwijs Viaa Zwolle (BRIN-nummer 27VY). Alle opleidingen vallen onder Hogeschool Viaa, alleen onder Hoger Onderwijs Viaa Zwolle wordt de niet-bekostigde Godsdienstlerarenopleiding aangeboden.

De stichting heeft als doel het ontwikkelen en verzorgen van hoogwaardig hoger beroepsonderwijs, waardoor studenten en cursisten worden gevormd, toegerust en opgeleid tot (startende) professionals en het ontwikkelen, delen en toepassen van kennis die zij ter beschikking stelt aan de samenleving.

De stichting heeft het college van bestuur (CvB) en de raad van toezicht (RvT) als organen; de raad van toezicht heeft het college van bestuur belast met het besturen van de stichting. Daarmee is het CvB verantwoordelijk voor de voorbereiding, vaststelling, uitvoering en evaluatie van het beleid van de hogeschool en de dagelijkse leiding over de organisatie en de medewerkers. De taken en bevoegdheden van het CvB zijn vastgelegd in de statuten van de stichting en nader uitgewerkt in het Bestuur- en beheersreglement.

De heer drs. D. Wakker MME is sinds 1 augustus 2019 voorzitter van het college van bestuur.De voorzitter CvB maakt deel uit van het bestuur van de coöperatie Radiant, het bestuur van Penta Nova en de Zw8lse, een samenwerkingsgroep van Zwolse mbo- en hbo-instellingen.

Als inspraakhebbend orgaan kent Hogeschool Viaa een centrale medezeggenschapsraad (MR). Het CvB overlegt regelmatig met de MR over zowel beleidsonderwerpen waarover de MR advies- of instemmingsrecht heeft, als over zaken die door de MR worden ingebracht.

Maandelijks wordt een uitgebreid beleidsoverleg (BO) gehouden: het overleg van het CvB met de directeuren van de academies en de managers van de centrale diensten. Het beleidsoverleg heeft als taak om, onder verantwoordelijkheid van het CvB, het beleid van Hogeschool Viaa mede te initiëren, voor te bereiden, uit te voeren en te evalueren. Binnen het BO worden ook de beleidsplannen van de verschillende afdelingen besproken en op elkaar afgestemd. De leden van het BO adviseren het CvB over het te voeren beleid. Vanzelfsprekend zijn in principe alle beleidspunten die in de vergaderingen van de RvT of de MR aan de orde komen, ook in het BO besproken en van advies voorzien.

Het CvB heeft een aantal portefeuilles gedelegeerd aan de leden van het BO. Daarbij blijft het CvB eindverantwoordelijk. Het CvB heeft in 2022 de portefeuilles internationalisering, onderzoek en kwaliteit behartigd.
Naast de uitgebreide maandelijkse beleidsbijeenkomsten wordt elke dinsdag gereserveerd voor overleg rondom de strategische portefeuilles, en worden nieuwe ontwikkelingen doorgenomen en initiatieven voorgesteld.

De raad van toezicht (RvT) heeft tot taak het toezien op het beleid van het college van bestuur (CvB), op de algemene gang van zaken in de hogeschool en het bewaken van de doelstelling en grondslag van de Stichting Hogeschool Viaa. Bij de invulling van deze taak hanteert de raad het Toetsingskader raad van toezicht van Stichting Hogeschool Viaa. De taakverdeling en werkwijze van de raad van toezicht zijn te vinden in het Reglement raad van toezicht van Hogeschool Viaa. De taken en bevoegdheden van de raad van toezicht en het college van bestuur zijn, conform art. 10.3d WHW, duidelijk onderscheiden.

De onafhankelijkheid van de leden van de RvT is vastgelegd in de Onafhankelijkheidsverklaring RvT (als gevolg van artikel 17.2 van het reglement RvT) vastgesteld in 2015; deze verklaring is ondertekend door alle leden van de RvT. Daarmee voldoet de bestuursstructuur van Hogeschool Viaa aan de beginselen van Goed Bestuur.In de statuten en in het Bestuursreglement van Hogeschool Viaa committeert het college van bestuur zich aan de Branchecode Goed Bestuur (2013) van de sector hbo.

De raad van toezicht heeft drie commissies ingesteld:

• de Auditcommissie;
• de Remuneratiecommissie;
• de commissie Onderwijs, Onderzoek en Kwaliteit.

De verschillende commissies doen tijdens de vergaderingen van de raad van toezicht verslag van hun bevindingen. De notulen maken onderdeel uit van de vergaderstukken.

In deze bijlage doet de medezeggenschapsraad (verder aangeduid als ‘MR’) van hogeschool Viaa verslag van de belangrijkste werkzaamheden uit het voorgaande jaar, haar eigen functioneren hierin en de voortgang van de projecten die naar aanleiding van de Kwaliteitsafspraken gemaakt zijn.

De projecten die zijn ingediend voor de besteding van de Kwaliteitsgelden passen bij onze visie en ambities. De kenmerkende betrokkenheid van Hogeschool Viaa uit zich in het zien van elke student met de talenten, leerstijlen en mogelijke beperkingen die hij heeft. Dit faciliteren we met passende begeleiding en goede studiefaciliteiten. Op deze manier krijgt elke student voldoende ruimte om zich op een gezonde manier te ontplooien tot een hooggekwalificeerde, bezielde professional.

De projecten sluiten aan bij de manier van werken van Hogeschool Viaa, hierdoor zijn er in de eerste drie jaren al veel investeringen gedaan. De projecten Honoursprogramma en de master MIJ hebben we met behulp van de Kwaliteitsgelden goed kunnen opzetten. Deze projecten lopen nu als reguliere programma's in de organisatie. Investeringen in de studiefaciliteiten zijn grotendeels al uitgevoerd, met als meest zichtbare project de vernieuwde aula (Agora), waar studenten samenkomen om te werken en te ontmoeten. Ook op het gebied van ICT zijn de grootste projecten inmiddels uitgevoerd. De studenten waar de Kwaliteitsafspraken voor zijn bedoeld, kunnen daarmee profiteren van de investeringen die zijn gedaan.

Om dit mogelijk te maken was het zwaartepunt van de investeringen gepland in de eerste paar jaren. Door de coronacrisis hebben we het verloop van sommige projecten aangepast, maar terugkijkend op de afgelopen drie jaren zijn de projecten waar we mee van start zijn gegaan in 2019 juist ook van belang geweest om de uitdagingen van de coronacrisis op te vangen. Digitalisering en een eerste stap naar flexibilisering hebben als gevolg van het afstandsonderwijs een versnelling doorgemaakt. We konden kritisch kijken naar het belang van goede huisvesting en constateerden dat juist ook de kwaliteit van de ontmoeting in het gebouw van essentieel belang is én blijft. Kortom, de investering in een ontmoetingsruimte past nog altijd bij onze werkwijze van persoonlijke en betekenisvolle ontmoeting en blijft ook in de toekomst één van onze onderscheidende pijlers.

Belangrijke onderwerpen voor de komende twee jaren zijn de thema’s digitalisering, flexibilisering en studentenwelzijn. Over het project Studentenwelzijn is gesproken in de vergadering van de medezeggenschapsraad met het college van bestuur. De plannen rondom flexibilisering zitten momenteel in de voorbereidende fase. Ook wordt, mede op aangeven van de studenten van de medezeggenschapsraad, extra aandacht besteed aan de informatievoorziening aan studenten.

De medezeggenschapsraad en raad van toezicht worden middels de tertaalrapportages structureel op de hoogte gebracht van de vorderingen in de projecten. Daarnaast zijn wisselend projecten uitgelicht om meer diepgaand te bespreken in de reguliere vergaderingen. Ook is een afgevaardigde van de medezeggenschap lid van de werkgroep ICT&Onderwijsinnovatie, om op dit belangrijke thema goed aangehaakt te blijven. Op die manier houden we de vinger aan de pols of de uitvoering van de projecten nog voldoet aan de gestelde doelen of dat aanpassingen nodig zijn. Hiervoor verwijzen we ook naar de verslagen van medezeggenschapsraad en raad van toezicht, als onderdeel van dit jaarverslag.

De negen projecten worden aan de hand van de gestelde doelen per investeringsthema kort toegelicht. Vervolgens wordt de voortgang beschreven, inclusief een overzicht en toelichting op de realisatie, en wordt vooruitgekeken naar het vervolg in de projecten.

Project 1. Aanstellen van drie docent-coördinator-projectleiders 

Elke academie krijgt vanaf 2019 een docent-coördinator-projectleider, die de organisatie van projecten op zich neemt. Daarmee hebben docenten meer tijd voor studenten en onderwijs. Ook wordt de band met het werkveld versterkt, waardoor het onderwijs praktijkgerichter wordt en er meer mogelijkheden zijn voor opdrachten en stages in de praktijk.

Voortgang: De docent-coördinator-projectleiders zijn aangesteld en doen veel in de academies, met name op het gebied van organiseren van projecten waar ook studenten in deelnemen. Inmiddels zijn er nog twee projectleiders bij gekomen, zij worden niet bekostigd middels de Kwaliteitsgelden. De DCP’ers staan aan de wieg van de ontwikkeling van STROOM, het programma waarmee de verbinding tussen onderwijs en werkveld verstevigd wordt, door deelname aan projecten en door een uitdagend professionaliseringsaanbod neer te zetten.
In 2022 hebben de projectleiders samen met de beleidsadviseurs een tweedaagse training gehad op het gebied van projectmatig samenwerken, om zo nog beter de brug te kunnen slaan tussen actuele ontwikkelingen, beleidsvorming en een doelmatige uitvoering van projecten.

Monitoring: Er heeft een evaluatie met de drie academiedirecteuren plaatsgevonden in juni 2021. De conclusie was: de functie van DCP’er heeft deels gebracht wat beoogd was. De betrokkenheid op het werkveld levert waardevolle inhoudelijke toevoegingen voor het onderwijs op, waar docenten en studenten van profiteren. De positionering van de DCP’ers wordt nader bekeken, zodat het (werk)drukverlagende aspect nog beter tot zijn recht komt. De samenhang tussen projecten in de verschillende academies verbetert door de samenwerking van de DCP’ers, dit is bijvoorbeeld zichtbaar in het gelijktrekken en versterken van het Kies op Maat-aanbod van minoren. De wervingskosten in 2019 waren lager, maar de loonkosten zijn hoger dan begroot, dit is opgevangen met reguliere bekostiging.

Vooruitblik: De inzet van DCP'ers is van toegevoegde waarde gebleken en zal worden gecontinueerd. 

Project 2. Deelname regionaal innovatiecluster Kind en Educatie 

Docenten en studenten nemen vanaf 2019 deel aan interprofessionele leerteams, in samenwerking met het werkveld. Het innovatiecluster Kind en Educatie, een samenwerkingsverband tussen hbo en mbo in de regio Zwolle, levert praktijkopdrachten en andere stageplaatsen op. Docenten hebben kennis van interprofessioneel werken, dit is van belang in de beroepspraktijk. Docenten worden geschoold en hebben meer kennis van de beroepspraktijk, daarmee verbetert het onderwijs. Het cluster werkt mee aan de ontwikkeling van een Ad en master.

Voortgang: Er zijn 24 leerteams actief, waar studenten van Hogeschool Viaa in participeren. Daarnaast zijn er zeven medewerkers, waarvan zes docenten betrokken zijn bij het innovatiecluster.

Monitoring: Een beoordelingscommissie van het Ministerie van OCW heeft de meerwaarde en het draagvlak voor de samenwerking als voldoende beoordeeld. Ook de voortgang van het project is als voldoende beoordeeld.

Vooruitblik: Omdat een aantal teams vanwege de coronacrisis vertraging heeft opgelopen is een extra jaar subsidie aangevraagd en toegekend. De begrote middelen zullen daarom een jaar doorschuiven naar studiejaar 2023/2024, zodat de deelname met behulp van de Kwaliteitsgelden een jaar verlengd kan worden. Het project zal de komende tijd worden herijkt; naast het oprichten van leerteams willen we nadrukkelijker inzetten op samenwerking met de wijk, de lectoraten van Hogeschool Viaa en KPZ participeren in het Onderzoeksteam, er wordt geen uniform stagemodel ontwikkeld. Daarnaast wordt gewerkt aan het standaard aanbieden van een ervaring op het gebied van interprofessioneel werken in het curriculum.

Project 3. Ontwikkelen Honoursprogramma 

In september 2020 gaat het Honoursprogramma van start, waarmee extra uitdaging wordt geboden aan studenten die meer willen en kunnen. Studenten kunnen zich breder ontwikkelen, en kunnen zich met het bijbehorende certificaat onderscheiden als hooggekwalificeerde en bezielde professional. Studenten en docenten worden geselecteerd op basis van het Viaa Excellentie Model. Docenten nemen alternatieve en uitdagende werkvormen mee naar het reguliere onderwijs, wat een positief effect heeft op de kwaliteit van onderwijs.

Voortgang: In 2022 is het Honoursprogramma opnieuw aangeboden, zeven studenten zijn hiermee gestart, naast hun reguliere opleiding. Er zijn 13 bijeenkomsten per jaar georganiseerd, waar coaching van de studenten, input van buitenaf door workshops of masterclasses en het werken aan een project vaste onderdelen van zijn. De masterclasses staan open voor publiek (studenten, medewerkers, netwerk van Hogeschool Viaa). Daarbij zijn sprekers uitgenodigd die inspirerend zijn voor de deelnemende studenten en hun vraagstuk en tevens een breder publiek aanspreken. 

Monitoring: September 2021 heeft de eerste evaluatie plaatsgevonden. Geconcludeerd werd dat het programma inhoudelijk doet wat beoogd werd: deelnemers, zowel studenten als docenten, leren zichzelf kennen en buiten de standaard kaders te denken. Dit is een waardevolle toevoeging voor zowel de persoonlijke ontwikkeling als de ontwikkeling van het onderwijs. Gedurende het jaar zijn al enkele aanpassingen gedaan, dit zal een blijvende ontwikkeling zijn. De relatie met het reguliere onderwijsprogramma en de instroom van studenten in het programma blijft de komende tijd een punt van aandacht. De vermelding zal ook worden opgenomen op het diplomasupplement, om zo nog meer waarde te geven aan de deelname aan het programma.

Vooruitblik: Met ingang van cursusjaar 2023 wordt een vertegenwoordiging van alle drie de academies in de begeleiding van de studenten en verder vormgeven van het programma verwacht. We willen starten met minimaal tien deelnemende studenten. Voor 2023 is een marketingstrategie ontwikkeld met betrekking tot betere bekendheid van het Honoursprogramma binnen Hogeschool Viaa. Er wordt een medewerkersavond georganiseerd in februari en een actieweek in mei. Ook zal mogelijke samenwerking met Hogeschool KPZ verkend worden.  

Project 4. Ontwikkelen Master Interprofessioneel werken met Jeugd 

In september 2019 gaat de 2-jarige interprofessionele master Werken met Jeugd van start. Studenten hebben zo de mogelijkheid om door te studeren na hun bachelor. Docenten worden uitgedaagd en ontwikkelen zich op het gebied van interprofessioneel werken, dit heeft een positief effect op het reguliere onderwijs.

Voortgang: De eerste masterdiploma’s zijn uitgereikt. De instroom groeit, in studiejaar 2022/2023 kreeg de master 17 nieuwe studenten. De kruisbestuiving met andere opleidingen vindt ook plaats, de minor interprofessioneel werken is toegankelijk voor alle studenten. En de expertise die we in huis hebben met de master zal ook worden ingezet in het curriculum van de bacheloropleidingen. Interprofessioneel werken blijft één van de onderscheidende kenmerken van Hogeschool Viaa de komende jaren.

Monitoring: De master is in 2022 geaccrediteerd door de NVAO. Ook scoort de master in de Keuzegids goed op de punten inhoud, docenten, voorbereiding loopbaan en sfeer. Er is vanuit studenten voldoende belangstelling voor de opleiding. Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een aparte track binnen de master. Gedurende het onderzoek is geconcludeerd dat een aparte track niet van voldoende toegevoegde waarde is om verder te ontwikkelen.

Vooruitblik: In overleg met studenten en het werkveld wordt erover nagedacht om de naam van de master te wijzigen, zodat dit beter aansluit op de inhoud van de opleiding en herkenbaarder is.

Project 5. Intensivering professionalisering digitale competenties 

Docenten worden geschoold op het gebied van ICT, zodat zij beter digitale lesmethoden kunnen inzetten in het onderwijs. Docenten volgen jaarlijks cursussen op het gebied van digitalisering, zodat zij beter en meer gevarieerd de digitale technieken kunnen inzetten in het onderwijs.Per academie worden twee pioniers ingezet om nieuwe digitale mogelijkheden te onderzoeken. Nieuwe digitale lesmethoden worden getest in samenwerking met studenten, hierdoor innoveert het onderwijs en sluit de inhoud beter aan bij de praktijk.

Voortgang: In 2019/2020 is de toetssoftware TestVision geïmplementeerd. De scholing voor het gebruik hiervan heeft in 2019 en 2020 plaatsgevonden, voor zowel de projectgroep als een docentenvoortrekkersgroep.

Vanuit elke academie zijn in januari 2021 twee docenten aangesteld (0,6 fte per academie) om met de werkgroep ICT & Onderwijsinnovatie de komende vier jaar de ontwikkelingen op het gebied van hybride onderwijs te doordenken, te onderzoeken en te ontwikkelen. Er was een groep docenten in elke academie die samen met de ICT-afdeling beschikbaar was voor de ondersteuning van docenten. De werkgroep zal adviseren over verdere professionalisering. 

Hoewel er initieel geen investeringen gepland stonden voor 2022, is in overleg met de medezeggenschapsraad besloten dat de werkgroep ICT&Onderwijsinnovatie de komende jaren uit de Kwaliteitsafspraken zal worden bekostigd. Daarnaast is de Week van Blended Learning georganiseerd in het kader van digitale didactische competenties. In studiejaar ‘22/’23 heeft elke docent 16 uur gekregen voor de professionalisering digitale competenties. Deze uren konden worden ingezet tijdens de Week van Blended Learning die van 24 t/m 31 oktober is georganiseerd. 

Monitoring: Doordat er geen gefaseerde en gemeenschappelijke scholing voor het gebruik van Teams kon plaatsvinden, maar veel begeleiding ad hoc en individueel moest gebeuren, zijn de investeringen hoger uitgevallen dan begroot. Omdat veel zaken direct in de praktijk werden gebracht is de inbedding op deze manier veel beter en grondiger, dus kwalitatief is dit een waardevolle investering geweest.

De inzet van de pioniers is verder uitgebreid dan aanvankelijk het plan was. Het belang van het doordenken van een goede set aan onderwijsmiddelen, waaronder de digitale mogelijkheden, gekoppeld aan de onderwijsvisie, vraagt meer van de organisatie. Daarmee wordt slechts een deel bekostigd met de Kwaliteitsgelden en zal een deel vanuit de reguliere bekostiging worden aangevuld.

In juni 2020 is een onderzoek onder studenten en docenten uitgevoerd, naar hun ervaringen met thuisonderwijs en digitalisering. Op dat moment kon worden geconcludeerd dat studenten over de hele linie behoorlijk tevreden waren over het online onderwijs. Daarnaast hebben de studenten uit de medezeggenschapsraad een onderzoek uitgezet naar thuisonderwijs en het gebruik van digitale middelen. Hiermee werd het beeld bevestigd dat een mix van digitale en fysieke activiteiten voor de meeste studenten de voorkeur geniet. Daarbij werd betrokkenheid en gezien en gekend worden als blijvend uitgangspunt voor onze hogeschool onderstreept. De uitkomst van deze enquête is meegenomen door de werkgroep.

Vooruitblik: In de jaren 2021 t/m 2024 gaat de werkgroep ICT&Onderwijsinnovatie aan de slag met de opdracht die zij hebben gekregen. Dit zal uiteindelijk zijn beslag krijgen in een Center for Teaching&Learning, waarvoor de kaders nog ontwikkeld moeten worden. De leden van de werkgroep worden hierin gefaciliteerd met een substantieel aantal uren (0,6 fte per academie). Gedurende die periode zal de behoefte aan professionalisering zich uitkristalliseren en kan verdere professionalisering worden uitgewerkt. De ontwikkeling van digitale competenties is opgenomen in het professionaliseringsplan en wordt daarmee ook onderdeel van de voortgangscyclus.

Project 6. Creëren centrale Agora

De buitenruimtes (2019) en de aula en restaurant (2021) worden verbouwd, zodat er meer en betere plekken zijn om geconcentreerd te werken, te overleggen en te ontspannen. De nieuwe Agora maakt de ‘betekenisvolle ontmoeting’ mogelijk, de studieruimte in de hogeschool is aansprekend en toegankelijk, heeft voldoende mogelijkheden om te overleggen, mobiele devices aan te sluiten, elkaar te ontmoeten en te ontspannen. Dit heeft een positieve invloed op het studiesucces.

Voortgang: Het buitenterrein met picknicktafels is in 2019 in gebruik genomen. Studenten kunnen buiten werken en elkaar ontmoeten. De verbouwing van de Agora kon vanwege de coronacrisis niet in 2020 worden uitgevoerd, maar is een jaar later alsnog in gang gezet. Op 9 februari 2022 is de ruimte conform planning in gebruik genomen. In 2022 is de annex verbouwd, begin 2023 is deze ruimte opgeleverd.

Monitoring: In de voorfase zijn studenten en medewerkers uitgebreid gehoord over de vormgeving en inrichting van de Agora. Voor en tijdens de verbouwing zijn studenten op de hoogte gehouden van de voortgang door een digitale nieuwsbrief.

De verschillende functies van de ruimte worden goed zichtbaar in het dagelijks gebruik door studenten en docenten. Er zijn voldoende stopcontacten om samen te werken, studenten zitten samen met docenten voor individuele gesprekken, de afgesloten ruimtes worden benut voor bijeenkomsten en de weg naar de mediatheek is heel natuurlijk.

In de planning wordt in fase 1 de catering beschreven, dit is uiteindelijk uit het project Agora gehaald en geplaatst in het project Annex, dit betreft de renovatie van de aanbouw. De Annex is een fysiek deel aansluitend bij de Agora. Qua demarcatie betekent dit dat er meer ruimte beschikbaar is gekomen voor de ontmoeting, werkplekken zijn voorzien van voldoende stopcontacten. Fase 1 is in 2022 uitgevoerd, maar stond gepland voor 2020. Slechts een deel is bekostigd uit de kwaliteitsgelden, zoals ook in de plannen is opgenomen.

Vooruitblik: Nu de verbouwing van de ontmoetingsruimte is afgerond, zullen de komende jaren de onderwijs- en werkruimtes worden ontwikkeld.

Project 7. Digitale leeromgeving wordt toegankelijker en beter ingezet in het onderwijs

OnderwijsOnline wordt ingevoerd in 2019, Osiris wordt ingevoerd in 2021. Er worden 100 extra computers aangeschaft. Informatie en lesmateriaal wordt overzichtelijk gepresenteerd, het is makkelijker om informatie te vinden. Er zijn meer mogelijkheden om digitale onderwijsmethoden te gebruiken, zoals weblectures of online ontmoetingsplekken. Dit zorgt voor gevarieerder en flexibeler onderwijs, meer onderwijs op afstand is mogelijk.

Voortgang: OnderwijsOnline is sinds 2019 in gebruik. Studentinformatiesysteem Osiris is in 2021 ingevoerd, dit is een omvangrijk, gecompliceerd project, dat uiteindelijk voordeel kan opleveren voor een aantal processen en toekomstige ontwikkelingen. Met OnderwijsOnline ligt er een belangrijke basis voor de digitale leeromgeving. De verdere uitbouw hiervan zal de komende jaren plaatsvinden, met, als pioniers, de werkgroep ICT en Onderwijsinnovatie.

In 2022 is de onderwijscatalogus ontwikkeld en geïmplementeerd in Osiris. Deze ontwikkeling is weliswaar vertraagd, maar verder volgens plan verlopen.

Monitoring: Waar aanvankelijk werd gedacht dat Sharepoint een belangrijk systeem zou zijn voor het verzamelen en presenteren van informatie, bleek dit in de praktijk vooral aan de achterkant handig te zijn. De inzet van de voorgestelde projectgroep is derhalve kleiner geweest, de kosten voor consultancy en de projectgroep Osiris zijn echter fors hoger dan begroot. Door de komst van Osiris moest de hele inrichting van het inleverloket opnieuw gebeuren. De koppeling Osiris / OnderwijsOnline  is weliswaar in het gebruik heel handig, maar heeft een flinke (onvoorziene) kostenpost met zich meegebracht.

In 2022 heeft werkgroep ICT & Onderwijsinnovatie een jaarevaluatie opgeleverd, waarin de stand van zaken op de vijf doelen in het Raamwerk is beschreven.

Vooruitblik: De werkgroep ICT & Onderwijsinnovatie, en in de toekomst het Center for Teaching & Learning, blijft de komende jaren bezig met het thema digitale leeromgeving; het borgen van blended learning als onderwijsconcept voor het ontwerpen van onderwijs, onder meer door het ‘speelveld’ verder uit te werken. Dit gaat in verbinding met de onderwijsvisie van Hogeschool Viaa en het doordenken daarvan met curriculumcommissies en academiedirecteuren. Daarnaast blijft het faciliteren van docenten van belang.

Project 8. Prominentere plek studentenwelzijn in onderwijs en organisatie 

Inzet op studentenwelzijn door uitbreiding van de uren van studentendecanen, het beter stroomlijnen van de (psychologische) ondersteuning, door aanstelling en scholing van zeven suïcidepreventie-contactpersonen. Studenten die dreigen vast te lopen worden sneller herkend en beter doorverwezen naar passende hulp en begeleiding is beter op maat. Dit zorgt voor minder uitval of vertraging. Een volgende stap hierbij is het instellen van een multidisciplinair overleg voor studenten met complexe problematiek, dit staat gepland voor 2023.

Daarnaast krijgt het welzijn van de student vanaf 2023/2024 een duidelijkere plek in het curriculum. Alle studenten ontvangen vorming op het vlak van welzijn, waardoor zij meer studiesucces en een goede startpositie op de arbeidsmarkt hebben.

Voortgang: Het team suïcide-preventie is rond; er is een coördinator, afstemming vindt plaats in meetings en er is onderling overleg bij concrete casuïstiek. Dit jaar heeft de training weer als gepland plaatsgevonden.

Met betrokken medewerkers zijn gesprekken gevoerd over de rolverdeling in de studentbegeleiding. De rollen voor coördinatoren, studentendecanen, studentenpastors, vertrouwenspersonen en PPO-docenten zijn verduidelijkt, vastgelegd en binnen de organisatie bekendgemaakt, waardoor de zorgstructuur voor de student meer geborgd is en iedere rol binnen de organisatie nu weet waar een student met welke vraag terecht kan.

De mogelijke vormen van multidisciplinaire overleggen zijn onderzocht en vastgelegd. In het afgelopen jaar zijn er meer gesprekken geweest met studenten waarbij naast de studentendecaan ook docenten, ouders of externe professionals aan tafel zaten. Studenten geven aan dat dit de begeleiding ten goede komt.

Met de ontwikkeling, vormgeving en uitvoering van de sociale kaart over hulplijnen binnen (interne zorgstructuur) en buiten de hogeschool is een begin gemaakt en verwacht wordt dat deze in maart 2023 wordt afgerond. Informatie over hulpbronnen die de student kan inzetten is in 2022 afgerond en gepubliceerd in de digitale leeromgeving van de student.

Monitoring: Het decanaat en het studentenpastoraat is uitgebreid, in eerste instantie met 0,2 fte. Maar in 2020 bleef de vraag groeien, dus is de uitbreiding uiteindelijk 0,6 fte bij het decanaat en 0,3 fte bij het studentenpastoraat geworden.

Vooruitblik: De komende tijd worden de curricula opnieuw onder de loep genomen, daarin wordt studentenwelzijn als thema meegenomen. Belangrijk aspect is de toerusting van docenten daarvoor. Daarnaast wordt verder gewerkt aan de sociale kaart en de vormgeving van het multidisciplinair overleg.

Project 9. Flexibilisering onderwijs 

Vanaf 2023/2024 wordt een kaderrooster ontwikkeld, waarbij studenten kunnen kiezen hoe ze hun onderwijsroute volgen. Twee EVC-professionals worden aangesteld om een onderwijscontract op maat mogelijk te maken.

Flexibilisering heeft een positief effect op het studiesucces. Studenten kunnen hun eigen leerroute samenstellen, gebaseerd op de eigen wensen en voorkeuren. Er wordt beter aangesloten op ervaring die elders is opgedaan. Studenten met functiebeperkingen hebben meer mogelijkheden voor onderwijs op maat.

Voortgang: De deeltijdopleiding Social Work heeft de eerste stappen gezet in het werken met EVC. De ervaringen hiermee zijn geëvalueerd door de examencommissie en vormen de input voor aanpassingen in de procedure.

Vooruitblik: De beleidsadviseur onderwijs is gestart met een inventarisatie in de academies naar de wensen en mogelijkheden rondom flexibilisering van het onderwijs. In 2023 moet het beleid worden ontwikkeld en vastgesteld. Hierbij wordt ook de onderwijslogistiek en ICT betrokken.

Hogeschool Viaa hecht groot belang aan goede interactie met haar omgeving. Beroepsonderwijs vergt een goede dialoog met diverse betrokkenen. Hogeschool Viaa is een kleinschalige hogeschool met grote betrokkenheid op elkaar. De informele communicatielijnen leveren veel informatie op, waar makkelijk op geacteerd kan worden.

Een hogeschool functioneert niet op zichzelf, maar verricht haar taken in netwerken van werkveld, collega-instellingen, toeleverend onderwijs etc. Dat geldt voor de hogeschool in het algemeen, maar ook voor het werk van academies in het bijzonder. Dat betekent dat er naast horizontale verantwoording op hogeschoolniveau ook sprake is van meer specifieke verantwoording naar werkveld, personeel, studenten en toeleverende scholen binnen academies, als het gaat om opleiding, onderzoek en dienstverlening. Dat uit zich onder andere in overleg binnen de zogenaamde werkveld- en opleidingscommissies.

De keuze voor het aangaan van samenwerkingsverbanden moet aansluiten bij de plek in de samenleving die we hebben en onze betrokkenheid op maatschappelijke vraagstukken en opgaven. Daarom hechten we veel waarde aan de samenwerking met partijen die dezelfde verbondenheid met die vraagstukken en opgaven voelen. Daarbij hebben we de overtuiging dat onze identiteit en levensovertuiging niet zozeer de grondslag voor samenwerking zijn, maar wel dat die extra betekenis geven. Zo hebben we onder andere goede banden met onze collega hogescholen Christelijke Hogeschool Ede en Driestar hogeschool, in ZEG-verband, en Hogeschool KPZ, die haar locatie praktisch naast ons heeft. Maar ook werken we samen met de Universiteit voor Humanistiek.

Naast veel landelijke gremia, zoals het Landelijk Overleg Pabo’s (Lobo), de Vereniging Hogescholen, Kenniscentra Wetenschap en Techniek, de verschillende vakgerichte gremia voor docenten, 10voordeleraar, zijn er ook veel regionale verbanden waarvan de Educatieve Academie deel uitmaakt. Zonder uitputtend te zijn:

• Het samen met zorginstellingen en gemeenten vormgegeven Kenniscentrum Zorg, Onderwijs en Gemeente. Daar proberen we de domeinen dichter bij elkaar te brengen.
• De Campus Kind & Educatie, een initiatief van lokale onderwijsinstellingen (ROC Landstede, KPZ en Hogeschool Viaa), heeft als doel alle op het kindgerichte beroepen in Zwolle bij elkaar te brengen.
• De Zw8lse, een samenwerkingsverband van alle middelbare en hogere onderwijsinstellingen in Zwolle.
• Samenwerkingsverband Scope is een belangrijke motor voor onderwijsverbetering in de regio. De afstemming van theorie en praktijk is door deze samenwerking geborgd.
• Het samenwerkingsverband Radiant, een groep van negen pabo’s, die zich o.a. bezighoudt met gezamenlijke kennisontwikkeling.
• In wisselende samenstelling met verschillende collega-instituten over ontwikkelingen binnen de bachelor en masters met betrekking tot Leren en Innoveren (MLI), Academie voor schoolleiders (Penta Nova) en Interprofessioneel werken met jeugd (MIJ).
• RegioOpleiders, een samenwerkingsverband met onderwijs en werkveld in een zelfstandige coöperatie, waarin Hogeschool Viaa participeert. Dit samenwerkingsverband is per 1 december 2022 ontbonden.
• Technologie&Zorg Academie, een netwerkorganisatie van (zorg)ondernemers, overheid en onderwijs, met een leerwerk-, test- en oefencentrum op het gebied van zorgtechnologie en toepassingen gericht op het behoud van zelfstandigheid en zelfredzaamheid in de thuissituatie.

De coronacrisis heeft effect gehad op het mentale welzijn en de studievoortgang van studenten. Daarnaast hebben instellingen in het hoger onderwijs veel extra kosten moeten maken om de gevolgen op te vangen en was er in 2020 een relatief grote instroom van studenten. Daarom heeft het kabinet besloten tot een Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Hierbij zijn substantiële middelen beschikbaar gesteld om knelpunten rond de gevolgen van de groeiende instroom en de coronacrisis op te lossen.

Met name de opleiding hbo-v heeft de gevolgen gevoeld van de grote groei van het studentenaantal. Om die reden zijn extra docenten aangenomen en is ingezet op het versterken van de ondersteuning vanuit het servicebureau. In de academie Health Care hebben we te kampen gehad met een hoog ziekteverzuim, een deel van de middelen is ingezet om dit op te vangen.
Tot slot zijn er een grote investeringen gedaan in ICT, in apparatuur, systemen en mensen, waarmee de nieuwe manier van werken en onderwijs voldoende gefaciliteerd kan worden.

Een deel van de middelen is geoormerkt; de medezeggenschapsraad heeft instemmingsrecht op de plannen die zijn gemaakt ten behoeve van de achterstanden bij studenten. Deze gelden moeten in 2021 en 2022 worden besteed, waarbij uitloop in 2023 is toegestaan.

Bij het maken van de plannen voor deze extra maatregelen is een eerste uitvraag gedaan bij de opleidingen en de opleidingscommissies. Daaruit kwam naar voren dat vooral behoefte was aan begeleiding van studenten, zowel mentaal als in studievoortgang, en werd aangegeven dat groepsvorming en binding met het onderwijs achterbleef. Bij de opleiding hbo-v was ook een extra investering op het gebied van stageplekken nodig. De plannen zijn als onderdeel van de Hoofdlijnen begroting voorgelegd aan de medezeggenschapsraad, die in juni 2021 hiermee heeft ingestemd.

Vanuit de NPO-gelden is er 0,8 fte extra secretariële ondersteuning ingezet, om het extra organisatorische werk bij het regelen van toetsen en individuele begeleiding bij praktijkopdrachten op te vangen. In het plan is opgenomen dat het decanaat met 0,4 fte wordt uitgebreid, dit is voor de zomer van 2021 gerealiseerd en loopt in ieder geval door tot zomer 2023. 

Er is veel geïnvesteerd in extra personele inzet om het docententeam te verlichten, bijvoorbeeld in de begeleiding van studenten of het nakijken van toetsen. Door gebruik te maken van urenuitbreidingen en het bestaande netwerk aan te spreken, zoals alumni, is het gelukt om dit op korte termijn te realiseren. Ook zijn er in elke academie studiecoaches aangesteld, die beschikbaar zijn bij belemmeringen op het gebied van studievoortgang en zijn er medewerkers aangenomen voor het opstellen van maatwerktrajecten. Samen met studenten maken zij een aangepast studieplan, waarmee het overzicht verbetert en de studievertraging beperkt blijft. 

Voor tweede- en derdejaarsstudenten zijn activiteiten georganiseerd ter versterking van groepsvorming en de sociale context. Studenten van de pabo mochten met hun PPO-groep een plan indienen, ook werd er meegedaan aan een landelijke sportdag. De academie Social Work/Theologie ging naar Schiermonnikoog in het kader van vorming in groepsdynamica. Voor de studenten van Health Care werden filmavonden georganiseerd, voor de sociale component van het beroepsprofiel en de sociale binding.

Om de vaardigheidsvakken toch, maar met voldoende afstand, aan te bieden en zo vertraging te beperken, zijn er extra oefenmogelijkheden gecreëerd. Dit werd gefaciliteerd door het secretariaat, dat hier extra uren voor heeft ingezet. Daarnaast is een extra lokaal voor het oefenen en toetsen van verpleegtechnische vaardigheden ingericht, om de hoeveelheid studenten te kunnen herbergen.

Studenten van de Educatieve Academie kon cursussen volgen die passen in hun studieplan. Deze verzoeken werden ter beoordeling voorgelegd aan de studentcoördinator en de procescoördinator. Nog niet alle studenten hebben hieraan deelgenomen, dus die mogelijkheid wordt verlengd in 2023. Studenten van de academische pabo ontvingen extra afstudeerbegeleiding.

Juist voor de studenten hbo-v was in de coronaperiode de stage een uitdaging. Sommige stageplekken konden niet doorgaan, ook was de mentale belasting hoog. Het stagebureau heeft veel extra inzet gepleegd om zorg te dragen voor het plaatsen van studenten en is daar ook goed in geslaagd. Daarnaast hebben stagebegeleiders extra geïnvesteerd in de ondersteuning en begeleiding van hun studenten.

Het curriculum vraagt om aanpassingen door de ontwikkelingen tijdens de coronaperiode, het team van Social Work/Theologie heeft zich tijdens de teamdagen hier op gefocust. Bij de Educatieve Academie is in dit kader deelname aan het Velon-congres voor een grotere groep deelnemers gestimuleerd.

Alle academies hebben de afgelopen twee jaar de PPO-groepen (nog) kleiner dan normaal gehouden, maximaal 10-12 studenten. Op deze manier hoefden er geen wisselingen in de groepen plaats te vinden, bleef de sociale context vertrouwd en kleinschalig en hadden PPO-docenten een beter beeld van hun studenten en meer ruimte voor de begeleiding die nodig was. Hiervoor zijn extra PPO-docenten ingezet.

In de zomer is het Bestuursakkoord 2022 hoger onderwijs en wetenschap getekend door de minister van OCW, de VH en UNL, met daarin drie pijlers voor de komende jaren. Met het bestuursakkoord wordt beoogd het hoger onderwijs in de basis te versterken, door te investeren in onderwijskwaliteit en praktijkgericht onderzoek, maar ook door het vergroten van de instroom en de samenwerking in de sectoren en internationaal te verstevigen. Daarnaast wil het bestuursakkoord meer ruimte geven aan divers talent, door te investeren in studentenwelzijn, sociale veiligheid en inclusie en aandacht te hebben voor werkdruk. Tenslotte wordt ingezet op het vergroten van de maatschappelijke impact door een betere aansluiting op de arbeidsmarkt, meer aandacht voor macrodoelmatigheid en kennisbenutting en vitalisering van de krimpregio's.

De thema's in het bestuursakkoord sluiten goed aan op de strategische ambities van Hogeschool Viaa. In het hoofdstuk Strategisch beleid worden veel aspecten toegelicht.
Onze eerste ambitie is het vergroten van sociale veiligheid en inclusie, dit wordt meer expliciet ook nog toegelicht in het onderdeel Sociaal jaarverslag. Hier wordt ook meer in het algemeen de inzet op studentenwelzijn in beschreven.
Het verbeteren van de onderwijskwaliteit en het praktijkgericht onderzoek is voortdurend onderwerp van aandacht, zoals ook nader wordt beschreven in het hoofdstuk Onderwijs en onderzoek, en bij de verantwoording Kwaliteitsafspraken in het hoofdstuk Bestuur, medezeggenschap en toezicht.